پیشگفتار
در جوامع صنعتی کمردرد از حدود ۳۰سالگی اولین تظاهرات خود را بروز می دهدو مطالعات آسیب شناسی هم نشان می دهد که تقریبا از همان زمان تغییرات خراب شدن مهره ها شروع می شود. این روند خراب شدن در جوامع صنعتی سرعت بیشتری دارد که علت آن حالتهای یکنواخت طولانی مدت طرز ایستادن یا قرارگرفتن غلط،عدم تحرک عضلانی،خم شدنها،بلند کردن اشیاء و نشستن های غیراصولی و عوامل بسیار دیگر است. اکثر کمردرد ها را می توانیم با روشهای ساده ای مانند استراحت،آموزش و تقویت عضلات پیشگیری و درمان نماییم.
روشهای آموزش و انتقال اطلاعات مربوط به مراقبت،پیشگیری و درمان کمردرد می نامیم، به عبارتی مدرسه کمر کلیه روشهایی که به افراد آموزش میدهنداز طریق حرکات طبیعی بدن چگونه به فعالیتهای عادی ادامه دهند و از حملات کمردرد بکاهند.
روشهای پیشگیری، مراقبت و درمان کمردرد باتوجه به محیط و موقعیت فرد تغییر می کند. بنابر این روشها پیشگیری ،مراقبت و درمان کمردرد می تواند به صورت عمومی که دربرگیرنده ی کل جامعه باشد،آموزش داده شود،یا بصورت اختصاصی به آموزش در محیط خانه،محل کار، محیط های ورزشی یا بیمارستان محدود شود. سالها پزشکان سعی کرده اند با کمک عکس و نقاشی به بیماران آموزش دهند ولی خودداری از انجام کارهای غلط در زندگی روزمره و طرز ایستادن یا قرارگرفتن صحیح و ورزش مانند یادگرفتن فوتبال است. فوتبال را نمی توان از کتاب یاد گرفت ،بلکه باید تمرین کرد تا یک عادت طبیعی شود.
همینطور است برای عادت غلط در نشستن،ایستادن،راه رفتن و غیره که سالها با انسان بوده است.زمانی
که انسان درد دارد این عادات اشتباه را کنار می گذارد و عادات صحیح را به کار می گیرد و ورزش
میکند ولی درزمان که تحریک درداز بین رفت برمی گردد به فعالیتهای قبلی و ورزشها راهم انجام نمی دهد.با توجه به این مسائل بود که مدرسه کمر به وجود آمد. اولین بارفکر مدرسه کمر در سال۱۹۶۰ ارائه
شد و۱۰سال بعد در کارخانه اتومبیل سازی در سوئدبه صورت کامل به اجرا درآمد.
مدرسه کمر انواع مختلف دارد،شامل:مدرسه کمر عمومی،مدرسه کمر برای بیماران بستری در بیمارستان،مدرسه کمر در محیط خانه،مدرسه کمر در محیط کار،و مدرسه کمر در محیط های ورزشی.
افراد مراجعه کننده پس از معاینه توسط پزشک با توجه به علت کمر درد،شرایط فردی،اجتماعی،اقتصادی و محیط کار به یکی از کلاسهای اختصاصی یا کلاسهای عمومی دوره آموزشی
پیشگیری، مراقبت و درمان کمردرد معرفی می شوند و آموزشهای لازم به ایشان داده میشود.
توجه به این نکته بسیار مهم است که بدون معاینه و تشخیص پزشک،انجام ورزشهای و استفاده از کتاب
آموزشی ممکن است نه تنها مفید نباشد بلکه خطر هم داشته باشد.
تاکید ما برمدرسه کمر عمومی است.درمقالات و آمارمتعدد نشان داده شده است که مدرسه کمر از تعداد روزهای بستری شدن بیمار می کاهد،درد پس از عمل و نیاز به داروهای مسکن را کم میکند،ویزیت های بیماران توسط پزشک را کم میکند،ویزیت های بیماران توسط پزشک را کم میکند،به مقدار بسیار زیادی بر توانائی کار کردن کارگران می افزاید و از روزهای کاری از دست رفته به علت کمردرد می کاهد.
مطالعات آماری نشان داده است که مدرسه کمر هم از نظر بازده انسانی یعنی عملکرد واقعی شخص به عملکرد حداکثری که میتواند داشته باشد،وهم از نظر بازده اقتصادی یعنی نسبت مخارج به عواید حاصل ازمدرسه کمربه نفع جامعه است.
به عنوان مثال در یک کارخانه اتومبیل سازی با بکار بردن روشهای مدرسه کمر موفق شده اند سالی یک
میلیون دلار صرفه جویی کنند.با توجه به روشهای بکاربرده شده وآمار گوناگون مدرسه کمر بین۷۵تا۹۵درصد موفقیت آمیز بوده است.
روش کارما به این صورت است که در پنج جلسه به افرادی که دچار کمردرد یادرخطر مبتلا شدن به کمردرد هستند آموزش میدهیم چگونه به فعالیتهای روزمره خود ادامه دهند،بطوری که هرچه کمتر دچار کمردردشوندیا اگر دچارکمردرد شدند با چه روشهایی درد خودشان را کم کنند.
جلسات اول تا چهارم به فاصله ی یک هفته برگزار می شود و جلسه پنجم که در حقیقت پیگیری و باز آموزی است به فاصله ی یک ماه از جلسه چهارم برگزار می شود.
توجه به محیط کار و بهداشت حرفه ای بسیار مهم است،زیرا افراد قسمت زیادی از عمر خود را در محل کار می گذرانند.این مسئله برای افرادی که مشاغل حساس تر با کار فکری بیشتر دارند اهمیت بیشتری پیدامی کند. زیرا کمردرد و اصولا هر عامل دیگری که این افراد را از ادامه ی کار یا انجام کار با حداکثر توان محروم کند علاوه برفرد ضرر زیادی به جامعه می زند.
با توجه به صنعتی شدن جامعه و تبدیل کارها از کارهای بدنی به کارهای اداری،وضعیت نشسته رایج ترین وضعیت شغلی می باشد،مدیران و مسئولین ادارات و وزارتخانه ها با توجه به حساسیت و اهمیت کار و نوع شغل مجبورند در جلسات متعدد و کنفرانسها شرکت کنند وبه مدت طولانی دریک وضعیت ثابت و بی حرکت بمانند.
بی حرکتی باعث فشارهای مکانیکی از نوع ساکن و بدون تحرک به سیستم عضلاتی و استخوانی می شود،برخلاف کارگران که فشارهای مکانیکی از نوع متحرک به علت کارهای سنگین و بلند کردن بار است. با اینکه نوع فشارها در دو گروه یکسان است،در کتاب حاضر سعی شده است با توجه به شرایط خاص مدیران و مسئولین روشهایی ارائه شود تا بتوانیم هرچه بهتر کمردرد را در این افراد پیشگیری و
درمان نمائیم.
مشکلاتی که دراین گروه در اثر نشستن های نامناسب و طولانی مدت به وجود می آیدعبارتنداز :
۱٫ایجاد کیفوز یا غوز در ناحیه پشت و کمرکه باعث کشیدگی ودرد دربافتهای ناحیه پشت و کمر می شود.
۲٫کاهش گودی طبیعی کمر که باعث افزایش فشار بر دیسکها می شود.
۳٫افزایش فشار به دیسکهای کمری در اثر قائم بودن پشتی صندلی،نداشتن دسته صندلی یا به جلو خم شدن فرد.
۴٫ارتفاع نامناسب میز کار به صورت بلند یا کوتاه بودن میز به نسبت صندلی و جثه فرد،باعث انقباض دائم در عضلات ناحیه گردن،شانه و کمر می شود،درنتیجه فرد دچار خستگی زودرس ودرد درنواحی گردن،شانه و کمر می شود.
۵٫قوس رو به جلو در ناحیه ی کتف وشانه که باعث درد درنواحی عضلات سینه ای وکمربند شانه میشود.
۶٫اسپاسم ودرد در عضلات نواحی گردن،پشت کمر؛در اثر عدم تقارن ساختاری مانند اختلاف طول اندامهای تحتانی،کوچکی نیم لگن،انحراف ستون فقرات،کوتاهی بازو و غیره.
۷٫درد در ناحیه ی ران در اثر فرورفتگی بیش از حد بدن درصندلی به علت قوس زیاد کفه صندلی یا نرم
بودن بیش از اندازه ی تشک کف صندلی.
۸٫درد در ناحیه دنبالچه و عضلات مقعد به علت نشستن رو به جلو یا نشستن در لبه ی جلویی صندلی.
۹٫درد در عضلات باسن و لگن دراثر نشستن طولانی مدت.چ
۱۰٫خمیدگی مفاصل زانو و ران و کم شدن قوس کمر دراثرکم بودن ارتفاع صندلی.
۱۱٫زیاد بودن ارتفاع صندلی باعث می شود کف پا کاملا روی زمین قرارنگیرد،در نتیجه عضلات پشت
ساق پا دچار گرفتگی دائم و درد می شوندوپا ورم می کند.
۱۲٫زیاد بودن طول کفه صندلی باعث فشار به عروق و اعصاب در ناحیه ی پشت زانو می شود.درنتیجه
ساق وپا متورم و دردناک می شوند.
۱۳٫درگیری عروق و اعصاب در ناحیه ی گردن و مدخل سینه دراثر نشستن در حالت خمیده رو به جلو.
۱۴٫فشار مکانیکی موضعی برآرنج،ساعد و مچ دست به دنبال قرارگرفتن این نواحی روی صندلی دستی یا میز به خطر افتادن اعصاب.
۱۵٫بی حرکتی طولانی مدت،حتی دربهترین وضعیت پس از مدتی باعث انقباض عضلات ستون فقرات،
لگن و شانه و اندامها می شود.
۱۶٫مناسب نبودن محیط کار از نظر شرایط روانی،سر و صدا،نور،دما و حجم زیاد کار.
۱۷٫انقباض دائم عضلات در اثر فشارهای روانی و عدم آموزش شل کردن عضلات در زمانی که نیاز به
فعالیت آنها نیست.